:::: منو ::::

انتشارات ناهید

معرفی کتاب های منتشر شده

پست طبقه بندی / ادبیات ایران

  • شهریور ۰۴ / ۱۳۹۷
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی, شعر, شعر کلاسیک فارسی

خاری سرگشته در بیابان

خاری سرگشته در بیابان

خاری سرگشته در بیابان

دیوان باباطاهر

تصحیح و مقدمه: عمران صلاحی

صلاحی به شیوه‌ای خاص و کاملاً تازه به معرفی باباطاهر و بازنگری در دوبیتی‌های به‌جامانده از او پرداخته است. می‌توان گفت که مطلب صلاحی آمیزه‌ای است از طنز و تحقیق.

شعر رسمی در مجلس ادبیات فارسی، نماینده‌های زیادی دارد، اما شعر محلی فقط یک نماینده دارد و آن هم باباطاهر عریان است … هم کهنه‌پردازی چون وحید دستگردی به باباطاهر توجه دارد و هم نوپردازی چون احمد شاملو.

عمراان صلاحی

پایه و اساس ترانه‌ها روی عشق و دلباختگی نهاده شده و احساسات و تخیلات سادۀ روستاییان ایرانی به‌طور خیلی صریح و بی‌باکانه در آنها اظهار شده و این اندیشه‌های دل است که به‌صورت ترانه سروده شده و احساسات جان و روان است که به شکل این نغمات آشکار گشته است.

نقل قولِ دونالد ویلبر


معرفی کتاب “خاری سرگشته در بیابان” در خبرگزاری کتاب ایران “ایبنا”:

«خاری سرگشته در بیابان» عمران صلاحی برای اولین بار منتشر شد

انتشارات ناهید کتاب چاپ نشده مرحوم عمران صلاحی با عنوان «خاری سرگشته در بیابان» که تصحیح و مقدمه صلاحی بر دیوان باباطاهر است را برای اولین‌بار منتشر کرد.

ادامه مطلب

  • مرداد ۱۳ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای دستور زبان فارسی / پنج استاد بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

دستور زبان فارسی / پنج استاد

دستور زبان فارسی / پنج استاد

به اهتمام : جهانگیر منصور

زبان فارسی بر سه قسم است : فارسی باستانی ( فرس قدیم ) ، فارسی دری ، فارسی پهلوی .فارسی باستانی زبانی بوده است که در دورۀ سلطنت سلسلۀ هخامنشی در کشور پارس که پایتخت آن ، شهر معروف استخر بوده بدان تکلم می کرده اند و چو پادشاهان هخامنشی از گشور فارس بر خاسته و تمام ابران را در تحت اختیار و اقتدار خویش در آورده اند زبان تمام مردم این کشور به زبان پارسی یا فارسی موسوم گردیده است .

پنج استاد : عبدالعظیم قریب – جلال همایی – رشید یاسمی – ملک الشعرای بهار – بدیع الزمان فروزانفر

  • مرداد ۱۴ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای ذهن و زبان حافظ بسته هستند
ذهن و زبان حافظ
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

ذهن و زبان حافظ

ذهن و زبان حافظ

نویسنده: بهاءالدین خرمشاهی

فصول این کتاب از روی، و به آرزوی، همدلی با حافظ نوشته شده است. ادعای هم سخنی با حافظ ادعایی گزاف است، ولی آرزو یا احساس همدلی با او آرزویی محال نیست. چه حافظ حافظۀ ماست و در ذهن و زبان همۀ فارسی زبانان، تا همیشه ای که زبان فارسی و فرهنگ اسلامی-ایرانی پایدار است حضور دارد.

هفت فصل این کتاب هر یک در حد خود مستقل ولی با دیگری مرتبط است. بلاتشبیه، مانند ابیات غزل حافظ. عناوین این فصول بدین شرح است:
فصل اول: “اسلوب هنری حافظ و قرآن”
فصل دوم: “میل حافظ به گناه”
فصل سوم: “حافظ و انکار معاد؟”
فصل چهارم: “اعجاز در ایهام”
فصل پنجم: “اختلاف قراآت”
و دو فصل بعد به  انتقاد دو کتاب اختصاص دارد.

  • دی ۲۰ / ۱۳۹۰
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

ترجمه کاوی

ترجمه کاوی

نوشته: بهاءالدین خرمشاهی

ترجمه کاوی کتاب است که تقریباً به تمامی مسائل نظری و عملی / تجربی ترجمه از زبان عربی و انگلیسی به فارسی می‌پردازد. یک نگاه به فهرست تفصیلی مندرجات، شاهد صدق این مدعاست. «کاوی» پسوندی است زنده که در کلماتی چون ژرف کاوی، درون کاوی، داده کاوی، راون کاوی و مشهور‌تر و کهن‌تر از همه در «کنج کاوی» وجود دارد و همانند «پژوهی» است. کتاب دارای ۸ بخش و یک پیوست، شامل چندین نمونهء ترجمهء معاصر از عربی و انگلیسی همراه با متن اصلی آن هاست. بخش اول، در آمد، مشتمل بر ۶ گفت‌و‌گو و یک نقد است. بخش دوم که اصلیترین و بلند‌ترین فصل این کتاب است «اصول و مسائل ترجمه» نام دارد و دارای ۱۹ زیربخش است از دانستن زبان مبدأ و مقصد گرفته تا عادات مترجمان. بخش سوم «تأثیر انس با ادبیات دیروز درترجمه‌های امروز» است. بخش چهارم فرهنگ‌های دوزبانه در دو قرن اخیر (عربی- فارسی/ انگلیسی- فارسی) و تشریح ساختار و معرفی ازیابانهء ده‌ها فرهنگ است. بخش پنجم و ششم «نظر‌ها و نکته» (۱) و (۲)، شامل بیان ۶۵ نظر و نکته از ترجمه پژوهان و مترجمان در زمینهء کلیترین و ریز‌ترین مسائل نظری و عملی ترجمه است. بخش هفتم واژه گزینی (جمعی وفردی) و از جمله حاوی ۳۰۰ واژهء نو ساخته از ۳ فرهنگستانی است که تا کنون در تاریخی هفتاد و پنج ساله در کشور ما فعال بوده و سومین آن‌ها تاریخی ۲۰ ساله دارد و همچنان دایر است. بخش هشتم معرفی نمونه‌هایی از هزارسال ترجمه (عربی/ انگلیسی به فارسی) با احتوا بر اصل آن هاست.

نوشته هایی درباره ی «ترجمه کاوی»

شوق هنرمندانه‌ای به نام ترجمه

بهاءالدین خرمشاهی و تألیف کتاب ترجمه کاوی

نوشته سیامک عاقلی در باره این کتاب در روزنامه شرق چهاردهم فروردین ۱۳۹۱

هنر ترجمه ‌نکردن

ویژگی مشترک همه اهل تحقیق و پژوهش که به دستاوردهایی رسیده‌اند، برخورداری از توجه و علاقه شورانگیز نسبت به مبحث مورد مطالعه و تحقیقشان بوده است. موقعی که در کندوکاو پیشینه این افراد می‌پردازیم، درمی‌یابیم که آنان در مقطعی از زندگی خود با محرکی روبه‌رو شده‌اند که سبب بیداری این توجه و علاقه نزد آن‌ها شده است. توجه و علاقه مهم‌ترین عامل پیشرفت است. بسیاری از آنان، برای مثال، در دوران تحصیل بخت برخورداری از آموزگاری الهام‌بخش را داشته‌اند؛ آموزگاری که توانسته طعم خوش درس و مبحثی را به آنان بچشاند و از این طریق توجه و علاقه آنان را به آن موضوع جلب کند. رشد و پیشرفت، نتیجه کار مخدومانه است؛ ‌کاری که برای خود کار انجام می‌گیرد؛ پول و شهرت و اعتبار علمی و اجتماعی و جایزه و جز این‌ها محصولات جانبی پویش برجستگان کامکار پرکارند و نه انگیزه آن‌ها. ادامه مطلب

  • مرداد ۱۲ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای حافظ بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

حافظ

حافظ

نوشته : بهاءالدین خرمشاهی


حافظ یکی از آثار پر شمار بهاءالدین خرمشاهی در زمینۀ حافظ پژوهی است . همین اصطلاح ” حافظ پژوهی ” را او باب کرده است . استاد دکتر منوچهر مرتضوی ، بنیان گذار حافظ شناسی نوین ایران ، کتاب حاضر را در جنب آثار دیگر مولف – از جمله حافظ نامه ( چاپ هفدهم ، ۱۳۸۵ ) و ذهن و زبان حافظ ( چاپ هشتم ، انتشارات ناهید ، ۱۳۸۵ ) ، اثری برجسته  و متفاوت شمرده است .در طبع ویراسته کتاب حاضر که چاپ چهارم آن است از زمانه و زمینۀ فرهنگی حافظ ، از سبک نو ظهور او در غزل ، و برای نخستین بار از اندیشه و سلوک سیاسی او سخن می رود . همچنین اندیشه های فلسفی و کلامی و اندیشه های دینی و اعتقادات حافظ ( و این که آیا شیعه است ؟ ) نیز اندیشۀ عرفانی او و جایگاه و پایگاهش در عرفان اسلامی /ایرانی ، و دو پیام با دستاورد بزرگ او – عشق و رندی – و سرانجام این موضوع که از حافظ چه می توان آموخت ، مورد پژوهش قرار گرفته است. فصل نهایی کتاب ، به کتاب شناسی توصیفی ، یعنی معرفی ارزیابانه و انتقادی بیش از ۱۱۰ کتاب حافظ پژوهانه اختصاص دارد . این کتاب در دست ترجمه به انگلیسی است.

  • مرداد ۰۸ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای طنز و تراژدی بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

طنز و تراژدی

طنز و تراژدی

نوشته : بهاءالدین خرمشاهی


تز تازۀ مؤلف این کتاب ضبط و پیوند بین طنز و تراژدی است . او در سه بخش از این کتاب ، با نقل شعرها و حکایت های قدیم و جدید ارتباط نهانی و شگفت آور همیبستۀ طنز و تراژدی را که نوعی از دو احساسی های انسانی است ، نشان می دهد . خرمشاهی از اشعار طنز خود فقط دو نمونه را که دارای این ویژگی است ، آورده است. سایر مقالات این کتاب طنزهای منثور و داستانی اوست که بعضی از آن ها در نشریات گل آقا به طبع رسیده است . مؤلف خود را اهل شهود می داند ، اما تا کنون عالماً و عامداً کشفی نداشته است ، مگر همین پی بردن به رابطۀ ” جدلکتیک ” بین طنز و تراژدی .

  • مرداد ۰۶ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب

صرف و نحو و اصول تجزیه و ترکیب

نوشته : محمد خوانساری


از چاپ اول این کتاب بیش از پنجاه سال می گذرد و با وجود این زمان بالنسبه طولانی همچنان مورد استقبال و عنایت مدرسان زبان عربی و دانش آموزان و دانش جویان قرار دارد و پیوسته تجدید چاپ می شود. از چاپ پانزدهم به بعد ( چاپ کتاب توسط انتشارات ناهید )کتاب با تجدید نظر   و با اضافات انتشار یافته است و مطالب بسیار مفیدی که قبلاً کمتر در کتاب های قدیم و جدید به آن پرداخته شده بود ، به آن افزود شده است .

  • مرداد ۰۴ / ۱۳۸۹
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

کژتابیهای ذهن و زبان (طنزی تازه)

کژتابیهای ذهن و زبان (طنزی تازه)

بهاءالدین خُرّمشاهی

«کژتابی» واژه ای است که مؤلف برای پدیده ای نویافته و اغلب طنزآمیز در زبان نهاده است. مراد از آن چیزی است بین «ایهام» و «ابهام». شباهتش با ایهام در این است که در ایهام جمله یا عبارتی دو معنا می دهد و جایگاه آن اغلب در شعر است، و جزو شگردها و آرایه های دلنشین معنوی است. در میان شعرای بزرگ ادب فارسی سعدی و بیش از او حافظ استاد مسلّم در آوردن تعبیرات دو معنایی (ایهام) است. وقتی حافظ می گوید: مستی به چشم شاهد دلبند ما خوشست، این مصراع، خواسته ناخواسته دو معنا می دهد: الف) مستی من یا عاشقان دیگر از نظر یار خوب است. ب) هر مستی ای خوب نیست، بلکه مستی چشم یار من خوب است. اما «ابهام» نارسایی و اختلال جمله در معنارسانی است. وقتی می گوییم: «پدر من به هرکس که بخواهد قرض الحسنه می دهد.» جمله کژتاب است. نوعی اختلال معنا دارد، و در عین حال دو معنا می دهد: الف) پدر من به هرکس که خودش [، پدر من] دوست داشته باشد/ بپسندد قرض می دهد. ب) پدر من به هر متقاضی قرض می دهد. مثال دیگر: «پیر شود جوان» دو معنا دارد: الف) آدم پیر تبدیل به جوان می شود. ب) آدم جوان تبدیل به پیر می شود. یا در این مثال از سعدی: پسران وزیر ناقص عقل… آیا پسران ناقص عقل هستند، یا وزیر؟ یا این جمله: من شما را از برادرتان بیشتر دوست دارم. (خودتان به دو معنایش فکر کنید).

دو دهه پیش مؤلف این کتاب، با پیش آمدن رویداد خوشایندی به صرافت این مسئله افتاد که در زبان و ادب قدیم و جدید جهان هم سابقه دارد. اما نامی ندارد. از آن به بعد با صید کژتابی ها، در هرچه می خوانده، می شنیده، آهسته و پیوسته، دسته ای از آنها را بسته کرده و به صورت مقاله در آورده، که در نشریاتی چون کیهان فرهنگی (دورۀ اول)، کیان، شرق، جام جم، در طی ۲۰ سال چاپ شده، سپس که به ۳۰ مقاله بالغ شده به خانۀ بخت رفته است.

  • مرداد ۰۴ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای در آمدی بر اندیشه و هنر فردوسی بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

در آمدی بر اندیشه و هنر فردوسی

در آمدی بر اندیشه و هنر فردوسی

نوشته : سعید حمیدیان


سخن گفتن از فردوسی اگر چه گاهی آسان گرفته می شود آسان نیست چون او شخصیتی پایاب و آسان یاب نیست .این خردمند ژرف نگر ، این نماد و نمود فرهنگ آزادگی و ستم ستیزی ، این وجدان بیدار قوم ایرانی و این پاسدار ارزش های انسانی در هر کیش و کسوت ، برتر از حد هر وصفی است . پروراندن مطلب ، حتی در حول و حوش نظرگاه مشخص کتاب حاضر دست کم چندین کتاب هم چند این دفتر می طلبد . هم از این روست که اوراق حاضر در برابر آستان والای هنر و اندیشۀ فردوسی چیزی جز سخنان پراکندۀ آدمی تنک مایه ، تنگ سینه و گنگ زبان نیست ، آن که هیچ ندارد جز عشقی سوزان و سرکش و دیر ساله به سراینده ، و تازه بیم دارد که در این نیز ناتمام باشد . اما این نیز ناگفته پیداست که عشقی که دستمایۀ کار است اگر عنان به خرد بسپارد شخص آدم وار از کشیدن هر بار امانتی تن می زند . به گمانم همان بهتر که همان دیوانۀ پابرهنه ای باشی که بی گدار از آب می گذرد یا چون دیوانگان دل بدان خوش می دارد که گذشته است تا آن عاقلی باشی که فکرتش در جست و جوی پلی در خور وی را در برابر دهشت از رود خروشان وا می نهد و لاجرم از توفیقی که حتی پندارش خود موهبتی است باز می ماند

  • مرداد ۰۴ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای از واژه تا فرهنگ بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

از واژه تا فرهنگ

از واژه تا فرهنگ

نوشته : بهاءالدین خرمشاهی


از وازه تا فرهنگ تقریباً همۀ مقالاتی را که بهاءالدین خرمشاهی در زمینۀ زبان فارسی و نثرنویسی و واژه پژوهی تا پایان سا ۱۳۸۷ نوشته است ، در بر دارد . در دو مقالۀ ” واژگان و تعبیرات نو ساخته ” بیش از پانصد واژۀ نوساختۀ خود را که بعضی از آن ها به تصویب فرهنگستان زبان و ادب فارسی رسیده عرضه داشته است . پنج مقاله از مقالات این کتاب ، هر یک به نقد و معرفی معروفترین و معتبرترین فرهنگ ها و دانشنامه های ادبی امروز ایران اختصاص دارد .