:::: منو ::::

انتشارات ناهید

معرفی کتاب های منتشر شده

  • به کانال تلگرام انتشارات ناهید بپیوندید

    به کانال تلگرام انتشارات ناهید بپیوندید

  • تازه‌ها

    تازه‌ها

  • تازه‌های انتشارات ناهید

    تازه‌های انتشارات ناهید

وبلاگ

  • شهریور ۰۴ / ۱۳۹۳
  • ۰
رمان ، داستان کوتاه, رمان های ترجمه

خدایگان کلودیوس

نویسنده: رابرت گریوز

مترجم: فریدون مجلسی

امپراتور جمهوری خواه به دنبال “منم کلودیوس” داستان دوران حکومت خود را می نگارد.

مردمان کلودیوس را به عنوان ابلهی حقیر می‌پنداشتند . ولی سلطنتی که او شرح می‌دهد به هیچ وجه ابلهانه نیست . او که با بی‌میلی به جامه‌ی ارغوانی دست یافت، به عنوان فردی رخ نمود که به جانب خوش خویی و خوش باوری گرایش داشت . این مردم عادی و سربازان ساده هستند که او را در بازسازی صدمات دوران گالیگولا و روابطش با هیرود آگریپا، پادشاه یهودی، و گشودن بریتانیا، و تصفیه حساب نهایی با همسر بی‌پروایش مسالینا یاری می دهند.

رابرت گریوز در یکی از زیباترین بازسازی‌های تاریخی قرن شخصیتی خلق کرده است که قابل مقایسه با ابله داستایفسکی است.

  • آبان ۱۰ / ۱۳۹۲
  • ۲
رمان ، داستان کوتاه, رمان های فارسی

چرا نویسندۀ بزرگی نشدم؟

چرا نویسندۀ بزرگی نشدم؟

نویسنده: بهار رها دوست

 کتاب ماجرای زنی است که برای دیدار فرزندش به امریکا می رود. در آنجا رها از دغدغه های زیست محیطی همیشگی اش، و در جریان ارتباطی که با طبیعت برقرار می کند، به مکاشفه ای درونی می رسد و بر آن می شود به دیرینه ترین رؤیای زندگی اش بپردازد. کتاب، شرح پاسخ جویی به یک پرسش است که از قضا پرسش پنهان بسیاری از دوستداران قلم ورزی هم هست، و دیالوگی است صمیمانه که در فرایند آن، راوی از دل تماشا در آینۀ خویشتن، به کاوشی اجتماعی در متن جامعۀ مرز و بومش نقب می زند. خواننده را که بخشی از پروژۀ واکاوی اش شده، به تجربۀ زیسته اش می کشاند، و دست در دست او می گذارد تا پا به پای هم از مه عبور کنند، و پرده ای را کنار بزنند برای نگاه به «نوشتن» در نور و نگاهی تازه.

  • مهر ۱۰ / ۱۳۹۲
  • ۱
درباره‌ی سینما و تئاتر, سینما، تئاتر

کارنامۀ فرانچسکو رُزی

نویسنده: میشل سیمان

مترجم: قاسم روبین

فرانچسکو رُزی با ساختن فیلمهایی اثرگذار (از جمله سالواتوره جولیانو، دست روی شهر، مردان مخالف، ماجرای ماته ئی، لوکی لوچیانو، اجساد عالیجنابان، به عنوان یکی از فیلمسازان بر جستۀ معاصر کوشیده است تا با آثار خود رابطۀ سینما و سیاست را تحکیم بخشد. کتاب حاضر (کارنامۀ رُزی) بررسی موشکافانه ای است پیرامون آثار این فیلمساز، با مطالبی در باب نقد (مضامین، زیبایی شناسی، ایدئولوژی، اسلوب کار، تأثیر فیلمها در عرصۀ واقعیت)، نیز مصاحبۀ مبسوطی دربارۀ زندگی حرفه ای فیلمساز و شکل گیری و کارگردانی هر یک از فیلمهایش و همچنین محیط اجتماعی-فرهنگی ایتالیای ایام جنگ جهانی دوم و سالهای پی از آن، بخشی از کتاب نیز مشتمل است بر اسناد و مدارک تاریخی و رویدادهای اجتماعی که منشأ و شالودۀ فیلمهایش به حساب می آیند.

میشل سیمان، نویسندۀ این کتاب، استاد دانشگاه پاریس و عضو هیئت تحریریۀ مجلۀ سینمایی پوزیتیف است. «الیا کازان» کتاب دیگری است از این نویسنده که مأخذ معتبری برای علاقه مندان سینما محسوب می شود.

  • مرداد ۰۱ / ۱۳۸۹
  • ۰
رمان ، داستان کوتاه, رمان های ترجمه

برادران کارامازوف

برادران کارامازوف

برادران کارامازوف (دورۀ دو جلدی)

نوشته : فئودور داستایوسکی

ترجمه : صالح حسینی

برادران کارامازوف [Brat’ja Karamazovy]. رمان فئودور میخایلوویچ داستایفسکی (۱) (۱۸۲۱-۱۸۸۱)،‌که در سالهای ۱۸۷۹-۱۸۸۰ منتشر شد. این رمان مهمترین اثر این نویسنده بزرگ روس است که هرچند از« جنایت و مکافات» از نظر ساخت نازل‌تر باشد، دارای آنچنان قوت و شدت دریافت و تحلیلی است که آن را به شمار یکی از باارزش‌ترین دستاوردهای ادبیات اروپایی نیمه دوم سده نوزدهم درمی‌آورد. طرح این اثر در ذهن نویسنده می‌بایست نخستین بخش زندگینامه مشروحی باشد مختص آلیوشا، جوانترین فرزند از میان برادران کارامازوف. داستایفسکی قرار بود از روایت سرگذشت دوران نوجوانی آلیوشا، چارچوبی ساخته که تکوین وقایع برجسته دوران سالمندی او را بازنمایاند. لیکن سرگذشت ماهیگیری بزرگ، که داستایفسکی پاره‌ای از طرحها و یادداشتهای آنها را محفوظ داشته است، ناتمام ماند. رمان برادران کارامازوف در وضع موجود به صورت وقایع‌نگاری ناقصی به نظر جلوه می‌نماید که داستان کینه شدید برادران کارامازوف را نسبت به پدر، در چارچوب یکی از شهرهای کوچک روسیه، روایت می‌کند. خانواده کارامازوف ها مرکب است از فیودور سالخورد، میتیا، ایوان و آلیوشا، فرزندان مشروع، و سمردیاکوف (۲)، فرزند نامشروع او. سمردیاکوف که قربانی معایب موروثی گرانی است، هرزه‌خویی است وقیح که همچون خدمتکار در خانه پدر به سر می‌برد و برای تربیت دیگر فرزندان سرمشقی نامبارک است. آلیوشا یگانه فرزندی است که هرچند گاهی بذرهای «جنون جنسی» کارامازوفها در او جوانه می‌زند، ظاهراً از عیوب پدری معاف است؛ وی در سایه زوزیم (۳) کشیش پیر و در جوی به شدت دینی پرورش یافته است. ستوان میتیا، برادر ارشد، جوانی است سریع‌التأثر و سرشار از عواطف افراطی و متضاد: وی مغرور، سبع و سنگدل، شهوی و در عین حال جوانمرد و مستعد برای ابرازدفعی  نیکی و فداکاری است. میتیا عاشق کاتیای زیبا، دختر مافوق خویش است و چون خبر می‌یابد که پدر او مبلغ کلانی از صندوق هنگ اختلاس کرده، به کاتیا می‌گوید که حاضر است این پول را در اختیار او بگذارد و پدرش را نجات دهد، به شرطی که خود او به سراغ آن بیاید و مقصوداو خوار کردن دختر است. با این همه، چون کاتیا می‌آید، وی دستخوش هیجان گشته ازدنائت خویش وحشت می‌کند؛ آنگاه مبلغ موعود را، بی‌آنکه از وی چیزی توقع کند، به او واگذار می‌کند. پس ازچندی، هرچند این دو نامزده شده‌اند، میتیا پی می‌برد که کاتیا تنها از سر ترحم و حق‌شناسی او را دوست داد. خود او نیز دیری نمی‌گذرد که با عشقی تازه و صرفاً شهوانی نسبت به گروشای زیباروی (گروشینکا) منقلب می‌گردد. وی زنی است هوس‌باز و بی‌وفا و بااراده که فیودور سالخورده نیزاو را دوست دارد. ایوان، به خلاف برادرش میتیا، موجودی است ظریف طبع، که با انکار عشق به خدا ونوع‌دوستی، شدیدترین بدبینیها را در دل خویش پرورده است؛ هرچند سابقه ایمانی  در کنه ضمیر او وجود دارد. وی کاتیا را که از جهت همین پیچیدگی طبع به وی شبیه است، دوست دارد؛ لیکن پذیرش این عشق را از خود دریغ می‌کند؛ کاتیا نیز، بی‌آنکه خود التفات کند، به سوی او کشانیده می‌شود. این عشق در وجود مرد جوان نفرت و کینه‌ای پنهانی نسبت به برادرش میتیا، که روزی دختر جوان را رها می‌کند، پدید می‌آورد. سمردیاکوف مصروع و فاسد که از پدرش، پدری که او را خدمتکار ساخته، متنفر است و چون اصلاً احساس مسئولیت نمی‌کند مستعد ننگین‌کاری است، به نوعی نمایشگر فرجام ونتیجه نهایی نظریه‌های کَلْبی صفتانه نابرادری خود ایوان است.

این روابط پیچیده و آشتی‌ناپذیر محور رمان‌اند. با این همه، کینه و نفرت نسبت به پدر سالخورده نوعی پیوند میان این سه برادر پدید می‌آورد. فیودور پیر برای میتیا رقیب عشقی، در نظر ایوان موجودی حقیر و نفرت‌انگیز و به چشم سمردیاکوف کارفرمایی سخت‌گیر و به دیده این هرسه، پیش از هرچیز، کسی است که پول یعنی چیزی دارد که آنها ندارند. پدرکُشی، که میتیای هیجان‌پذیر و تندمزاج، هرچند عمیقاً عاطفی، توان دست زدن به آن را ندارد، در کنه ضمیر بی‌احساس ایوان نقش می‌بندد. سمردیاکوف با آینده‌بینی ناشی از بیماری‌اش ته دل ایوان را می‌خواند و به اضمار و ابهام آرزوی نهانی برادرش را بیان می‌کند. ایوان وانمود می‌سازد که به هیچ روی بازتاب اندیشه شخص خود را در سخنان سمردیاکوف بازنمی‌شناسد و آن بدبخت را بدان سوق می‌دهد که دست به کار شود. با این همه،‌چون سمردیاکوف پدرش را می‌کشد، میتیا است که متهم به قتل می‌شود؛ چون همه ظواهر امر به ضد او گواهی می‌دهند. سمردیاکوف، اندکی پس از جنایت، خودکشی می‌کند. در واپسین لحظات، که ناگهان از رخوت روحی شگفتی بیرون آمده و دچار هذیان عجیب و غریبی شده است، در صدد نجات میتیا برمی‌آید. لیکن میتیا به زندان با اعمال شاقه محکوم شده است. رشته داستان ناگهان گسسته می‌شود و سرنوشت چهره‌های اصلی رمان را به حال تعلیق می‌گذارد. آلیوشا، که در طرح ذهنی اولیه نویسنده می‌بایست قهرمان اصلی باشد، در حقیقت نقش تماشاچی را ایفا می‌کند. آلیوشا،نوجوانی که در حمایت ایمانی پرفروغ و در غایت حسن نیت با زندگی روبرو می‌شود، اعترافات برادران خود را، یکی پس از دیگری می‌شنود. لیکن، هرچند فاجعه‌های زندگی آنان را درمی‌یابد، به هیچ روی موفق نمی‌شود به آنان کمک کند. و چون متعاقباً وجود خویش را وقف کارهای نیک می‌سازد، این ابتکار خوش‌فرجام‌تر از کار درمی‌آید. بدین سان است که وی نایل می‌شود گروهی از جوانان را به گرد خود فراهم آورد که با فداکاری خود موفق می‌شوند به یکی از یاران خود که دچار بیماری مهلکی است راحتی و آسایش معنوی ارزانی دارند. در پی آن، بار محنت خانواده دردمند او را نیز سبک می‌سازند؛ و روایت این خوان رمان با سرود ایمان همین کودکان، که سخت همبستگی و یگانگی یافته‌اند، پایان می‌یابد.

این رمان نمونه آن چیزی است که در دوران افول ناتورالیسم، «رمان افکار» خوانده شد و صحنه نمایش اضطرابهای روح اروپایی گردید. داستایفسکی در هیچ‌یک از آثار دیگر خود به این خوبی نشان نداده است که ادبیات باید برای آشکار ساختن مسائل بی‌شماری به کار رود که برآدمی بار شده‌اند، بی‌انکه در دل به وجود آنها اذعان کنیم یا جرئت مقابله با آنها را داشته باشیم. برادران کارامازوف در مجموع تحلیل مشروح نفسانیات انسانی از دیدگاه اخلاقی محض است. میتیا از این عقیده چنین عبارت می‌کند: «دل آدمی چیزی جز نبردگاه خدا واهریمن نیست.» در حقیقت، ثنویت پرعمقی برسراسر داستان بال‌گستر است. از سویی، شاهد آلیوشا هستیم، شاهد آفریده‌ای بهره‌ور از رحمت فطری لیکن نه معاف از مواریث پدری؛ از سوی دیگر،‌ سمردیاکوف جای دارد که سراپا قانقرازده و پاک محروم از حس مسئولیت است؛ لیکن با این همه، مستعد آنکه در آخرین لحظات به غایت پوچی و هیچی خود پی می‌برد و به خودکشی کشیده شود. میان این دو قطب، میتیای پرحرارت و ایوان شکنجه دیده جای دارند؛ یکی اساساً انفعالی و دیگری خیالبافی دیوانه و درمان‌ناپذیر، لیکن هردو به یکسان فاقد کارایی. فاجعه زندگی آنان سرانجام از خود آنان فراتر می‌رود. کار میتیا به آنجا می‌رسد که قادر به فایق آمدن بر اوضاع و شرایط نیست؛ شرایطی که در آغاز مایه درد و رنج یأس‌انگیز وی می‌شوند و سپس وی را ناگزیر از تحمل پی‌آمدهای جرمی که از او سر نزده است می‌سازند. فاجعه زندگی ایوان بر اثر انتزاع و جنون فکری از وی فراتر رفته است به حدی که دیگر برای بیان درد خود وسیله‌ای جز خواندن یکی از نوشته‌های خویش، که در رمان مندرج است، نمی‌یابد. نام این نوشته افسانه‌ای، «مفتش اعظم عقاید» است: ایوان چنین خیال می‌بندد که مسیح به میان آدمیان بازگشته است و یکی از مأموران اسپانیایی تفتیش عقاید درباره وی داوری می‌کند و به این جرم محکومش می‌سازد که آدمیان بیش از آن ضعیف و خسیس و حقیرند که برحسب احکام او زندگی کنند. نجات‌دهنده خواهان آن است که آدمیان عشقی که آزادانه پذیرفته شده باشد در دل داشته باشند؛ لیکن برای رمه انسانها باری از بار آزادی گرانتر نیست. مفتش اعظم کار مسیح را «تصحیح» کرده است: قدرت و معجزه و مرجعیت را به جای ایمان به عشق و آزادی نشانده و از این راه بر گردن عاصیان بینوا طوق بندگی افکنده است. لیکن، در عوض، زندگانی آرام و معاف از محرومیت برای آنان تأمین کرده است. هرگاه مسیح رسالت خود را از سر می‌گرفت، این آرام و قرار گرفته می‌شد: از این‌رو وی محکوم به ارتداد خواهد بود. مسیح به سخنان هراس‌انگیز و روشن‌بینانه مفتش عقاید جواب نمی‌دهد. بلکه «در عین سکوت به پیرمرد نزدیک گشته بر لبان بی‌خون نود ساله‌اش بوسه می‌نهد؛ آن مرد، که در جا خشکیده است، دروازه زندان را به روی مسیح می‌گشاید».

جوهر رمان برادران کارامازوف در همین افسانه نهفته است:‌ جلوه عشقی که در این افسانه مستتر است- عشقی که در دل زوزیم سالخورده وآلیوشا مملو است- اساساً جنبه عرفانی دارد. این افسانه از آن جهت بسیار مهم است که دو نیروی فایق در نفس داستایفسکی را می‌نمایاند: از سویی، ایمان به نیکی پنهان در فطرت آدمی، آن نیکی که صورت مسیحایی همبستگی بی‌حد و مرز انسانی بروز می‌کند؛ از سوی دیگر، علم به وجود شقاوتی انسانی که پیوسته به راندن آدمی به سوی غرقاب گرایش دارد. با این تلقی کاملاً پاسکال‌مآبانه- چیزی بیش از آنچه بتوان سایه‌ای نسبتاً نحس و نامیمونش خواند- با هم درمی‌آمیزند و این دو عامل چندان خلط می‌شوند که تمیزشان از یکدیگر دشوار است. در این بازی پنهانی، که نیکی و بدی در یکدیگر رخنه می‌کنند و در کارگردانی این عناصر، بدان‌سان که ناچیزترین پندار یا کردار بازیگران اصلی، بازتاب آنها باشند، می‌توان یکی از انگیزه‌های اساسی فلسفه وهنر داستایفسکی را بازشناخت و مقصود از بسط و پرورش بعدی این رمان، که حاوی سرگذشت آلیوشا در زمان اعتکاف او در صومعه‌ای است، اثبات پیروزی وضع عرفانی است بر منطق غیرانسانی ایوان و ثنویت ذاتی آدمی-وضعی عرفانی که با نشان اخوت و صلح کل شاخص می‌گردد. داستایفسکی نیز همواره تلاش داشت به همین اخوت و صلح کل برسد بی‌آنکه، به خلاف تولستوی، هرگز بتواند آن را در دستاورد هنری خود جامه عمل بپوشاند.

احمد سمیعی (گیلانی) . فرهنگ آثار. سروش.

  • مرداد ۲۸ / ۱۳۹۲
  • ۰
داستان های کوتاه ترجمه, رمان ، داستان کوتاه

هابیل و چند داستان دیگر

نویسنده: میگل دِ اونامونو

مترجم: بهاءالدّین خُرّمشاهی

نویسندۀ این داستان ها، میگل دِ اونامونو (۱۸۶۴-۱۹۳۶م) بزرگترین حکیم و متفکر اسپانیا در عصر جدید است. او از فیلسوفان / متکلمان اگزیستانسیالیست دیندار است؛ و سده ها می گذرد که در جهان مسیحیت کاتولیک، متفکری به عظمت و نویسنده ای به بلاغت او ظهور نکرده است. بزرگترین اثر از میان پنجاه و چند اثرش درد جاودانگی / سرشت سوگناک زندگی نام دارد (ترجمۀ همین مترجم، نشر همین ناشر، چاپ نهم ۱۳۹۱). او در جنب آثار فلسفی و کلامی اش، شعر و نمایشنامه و داستان هم دارد. داستان هایش غالباً کوتاه و روانشناختی و بسیار اثر گذار است. پنج داستان کوتاه از او به فارسی ترجمه شده است . سه دلیل داستان در این کتاب، به اضافۀ خاله تولا، و مِه. این سه داستان عبارتند از ۱.هابیل، ۲.مرد مردستان، ۳.قدیس مانوئل نیکوکار شهید. هابیل تحلیل روانشناختی حسادتی مهارناپذیر است که خوآکین (نویسندۀ ناموفق و هم نقش با قابیل)، به هابیل (نقاش موفق، هم نقش با هابیل کتاب مقدس) می ورزد. مرد مردستان حکایت عشق جانوری و غیرت و تهمت غیرعادی مردی خودخواه و نافرهیخته به همسرش است که سرانجام هر دو را از پای در می آورد.

قدیس مانوئل داستان وسواس کشیشی است که بسیاری از مردم قلمرو روحانی و کلیسایی اش به هدایت او ایمان می آورند، و او را مظهر عشق و ایمان به خداوند می دانند. اما او نوری از ایمان در دل خود نمی یابد. اونامونو ایمان را نه عزم و جزم یکباره، بلکه روندی مادام العمر، و امید و ارادۀ معطوف به ایمان می داند.

  • اردیبهشت ۰۴ / ۱۳۹۲
  • ۱
رمان ، داستان کوتاه, رمان های ترجمه

منم کلودیوس

منم کلودیوس

نویسنده: رابرت گریوز

مترجم: فریدون مجلسی

رابرت گریوز، نویسندۀ منم کلودیوس، استاد بزرگ تاریخ و ادبیات یونانی و لاتین، و از برترین ادیبان، شاعران و اسطوره شناسان بریتانیا و جهان در قرن بیستم است. تاکنون پنج کتاب بزرگ از آثار او، یعنی: منم کلودیوس، خدایگان کلودیوس، اسطوره های یونانی و لاتین، قیصر و کسری ]کُنت بلیزاریوس[، و عیسای پادشاه به فارسی ترجمه شده است.

منم کلودیوس – داستان سزارها، از یولیوس سزار تا سزار نرون – بدون تردید بزرگترین اثر گریوز است که در اروپا و آمریکا بیش از صدبار تجدید چاپ شده است. داستان کتاب بازتاب جنبه هایی از دورانی بس جالب و عبرت انگیز در تاریخ تمدن بشر است. این دوره – همزمان با میلاد مسیح – از سویی فرازی در پیشرفت های فلسفی، علمی، ادبی، هنری، صنعتی و بازرگانی به شمار می آید، و از سویی نشیبی از لحاظ انحطاط اخلاقی و بی اعتبار شدن ارزش ها و حقوق و آزادی های انسانی است. گریوز رمان تاریخی و مستند خودش را به صورت داستانی جذاب نوشته است که در ردیفی بالا در شمار صد کتاب برگزیده ادبیات انگلیسی در قرن بیستم قرار دارد!

نوشته هایی درباره ی «منم کلودیوس»

روزنامه اعتماد، شانزدهم اردیبهشت ۱۳۹۲

به مناسبت تجدید چاپ و ویرایش جدید کتاب «خدایگان کلودیوس» اثر رابرت گریوز
ایران و روزگار سزارها
فریدون مجلسی
رابرت گریوز، ادیب، نویسنده، مورخ و زبانشناس نامدار،‌ در کتاب منم کلودیوس، با توجه به آثار باقیمانده از کلودیوس سزار، ناپسری امپراتور سزار اکتاویوس اگوستوس، نخستین امپراتور روم، ‌قلم را به او سپرده و اثر بزرگ و کلاسیک خود را به روایت سزارکلودیوس، پنجمین سزار از شش سزار نامدار و بدنام نوشته است. اثر بزرگی که برای فرهیختگان اروپایی بسیار جالب است زیرا بخش مهم و موثری از تاریخ مشترک آنان را تشکیل می‌دهد. اما برای ایرانیان نیز نباید خالی از لطف باشد ‌زیرا علاوه بر آشنایی دست اول با تاریخ و وضعیت سیاسی و اجتماعی آن دوران حساس اروپا که همزمان است با میلاد مسیح و سربرآوردن سرداران اسطوره‌یی روم، مانند کراسوس، یولیوس سزار، پمپه و آنتونی، سزار تیبریوس، سزار کلیگولا، سزارنرون و البته سزار کاودیوس و نقش زنان نامدار و بدنامی چون لیویا، کلئوپاترا، مسالینا و اگریپینا، که زندگی هر یک را نویسندگان بزرگی همچون ویلیام شکسپیر در شاهکارهایشان جاودانه کرده‌اند، ارتباطات جالبی نیز با تاریخ ایران اشکانی پیدا می‌کند که تنها هماورد امپراتوری روم در آن دوران بود! و ما در اینجا از همین دیدگاه،‌ یعنی ارتباط ایرانی، به آن دوران می‌نگریم. ادامه مطلب

  • دی ۲۰ / ۱۳۹۰
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان شناسی

ترجمه کاوی

ترجمه کاوی

نوشته: بهاءالدین خرمشاهی

ترجمه کاوی کتاب است که تقریباً به تمامی مسائل نظری و عملی / تجربی ترجمه از زبان عربی و انگلیسی به فارسی می‌پردازد. یک نگاه به فهرست تفصیلی مندرجات، شاهد صدق این مدعاست. «کاوی» پسوندی است زنده که در کلماتی چون ژرف کاوی، درون کاوی، داده کاوی، راون کاوی و مشهور‌تر و کهن‌تر از همه در «کنج کاوی» وجود دارد و همانند «پژوهی» است. کتاب دارای ۸ بخش و یک پیوست، شامل چندین نمونهء ترجمهء معاصر از عربی و انگلیسی همراه با متن اصلی آن هاست. بخش اول، در آمد، مشتمل بر ۶ گفت‌و‌گو و یک نقد است. بخش دوم که اصلیترین و بلند‌ترین فصل این کتاب است «اصول و مسائل ترجمه» نام دارد و دارای ۱۹ زیربخش است از دانستن زبان مبدأ و مقصد گرفته تا عادات مترجمان. بخش سوم «تأثیر انس با ادبیات دیروز درترجمه‌های امروز» است. بخش چهارم فرهنگ‌های دوزبانه در دو قرن اخیر (عربی- فارسی/ انگلیسی- فارسی) و تشریح ساختار و معرفی ازیابانهء ده‌ها فرهنگ است. بخش پنجم و ششم «نظر‌ها و نکته» (۱) و (۲)، شامل بیان ۶۵ نظر و نکته از ترجمه پژوهان و مترجمان در زمینهء کلیترین و ریز‌ترین مسائل نظری و عملی ترجمه است. بخش هفتم واژه گزینی (جمعی وفردی) و از جمله حاوی ۳۰۰ واژهء نو ساخته از ۳ فرهنگستانی است که تا کنون در تاریخی هفتاد و پنج ساله در کشور ما فعال بوده و سومین آن‌ها تاریخی ۲۰ ساله دارد و همچنان دایر است. بخش هشتم معرفی نمونه‌هایی از هزارسال ترجمه (عربی/ انگلیسی به فارسی) با احتوا بر اصل آن هاست.

نوشته هایی درباره ی «ترجمه کاوی»

شوق هنرمندانه‌ای به نام ترجمه

بهاءالدین خرمشاهی و تألیف کتاب ترجمه کاوی

نوشته سیامک عاقلی در باره این کتاب در روزنامه شرق چهاردهم فروردین ۱۳۹۱

هنر ترجمه ‌نکردن

ویژگی مشترک همه اهل تحقیق و پژوهش که به دستاوردهایی رسیده‌اند، برخورداری از توجه و علاقه شورانگیز نسبت به مبحث مورد مطالعه و تحقیقشان بوده است. موقعی که در کندوکاو پیشینه این افراد می‌پردازیم، درمی‌یابیم که آنان در مقطعی از زندگی خود با محرکی روبه‌رو شده‌اند که سبب بیداری این توجه و علاقه نزد آن‌ها شده است. توجه و علاقه مهم‌ترین عامل پیشرفت است. بسیاری از آنان، برای مثال، در دوران تحصیل بخت برخورداری از آموزگاری الهام‌بخش را داشته‌اند؛ آموزگاری که توانسته طعم خوش درس و مبحثی را به آنان بچشاند و از این طریق توجه و علاقه آنان را به آن موضوع جلب کند. رشد و پیشرفت، نتیجه کار مخدومانه است؛ ‌کاری که برای خود کار انجام می‌گیرد؛ پول و شهرت و اعتبار علمی و اجتماعی و جایزه و جز این‌ها محصولات جانبی پویش برجستگان کامکار پرکارند و نه انگیزه آن‌ها. ادامه مطلب

  • اردیبهشت ۰۵ / ۱۳۹۰
  • دیدگاه‌ها برای مهتاب پیدا نیست بسته هستند
شعر, شعر نو فارسی

مهتاب پیدا نیست

مهتاب پیدا نیست

مجموعه شعر : شیرین کریمی

بعد از انتشار مجموعه شعر های ” پرواز در باران ” و ” حباب های آرزو ” این سومین مجموعه شعری است که از شیرین کریمی منتشر می شود .

ستاره های پلاستیکی اتاقم

دیگر مثل سابق نمی درخشند

ستاره های حقیقی

پشت انبوهی از ابرهای بارانی

گم شده اند

نیمه ی تابان ماه پیدا نیست

چه اهمیتی دارد

در این شهر هزاران ماه برای روشن ماندن تقلا می کنند

و هر شاپرکی را به کام مرگ می کشانند

ولی ماه من یگانه است

حتی اگر هنگام خواب پتویی بر رویش بکشد.

  • اسفند ۱۰ / ۱۳۸۹
  • ۱
هنر, هنر،موسیقی،معماری و عکاسی

ایهام در طبیعت و هنر

نوشته : ر.ل.گریگوری – ا.ه.گومبریچ

ترجمه : پرتو اشراق

واژه ایهام مفاهیم چندگانه دارد . در نظرهنرمندان ، به ویژه نقاشان و شاعران ، و آهنگ سازان قوّه محرّکه برای خلاقّیت هنری است . آنچه در هنرها به عنوان دبستان اندیشه می شناسیم بر ارگان رفیع ایهام قراردارد . امپرسیونیسم از ایهام است . هنگامی که نقاشان امپرسیونیست طغیان کردند و سه پایه ب دوش از استودیوهای تاریک خارج شدند و در طبیعت نفس کشیدند شیوه خود را ازایهام گرفتند . در سحرگاه ، آن لحظات که خورشید هنوز طلوع نکرده ، و آسمان به شنگرف و بنفش می زند ؛ برگ ها را آبی کشیدند و در غروب درخت ها را به رنگ سرخ در آوردند واین لحظه ایهام را با رنگ و قلم مو جاودان کردند . امپرسیونیسم به موسیقی هم رفت واستراوینسکی پرچمدار شد. با توجّه به این که آدمیان از جانوران اصلی زمینند قطعاً چون جانوران دیگر به طرز گسترده ای در زندگی اندیشمندانه خود نیازمند ایهامند. درمیان جانوران این تمهیدات به مقصود شکار ؛ جمع آوری غذا ، و یا حفظ بقا انجام می گیرد ، این موضوع وسیعی است که علم به دنبال آن می رود . هنرمند هم گفتار واقعه و حادثه ای است مسمّا به ایهام که ارکان هنر را از عرصهء گوناگون طبیعی خشن بیرون می کشد و با تکیه بر ابعاد دگرگون و استنباط فردی و تجریدی و خلق آثار هنری می پردازد. مختصر این که اگر ایهام نباشد هنر هم نیست و علم نیز پیشرفت نخواهد کرد. ادامه مطلب

  • بهمن ۱۹ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای عصر آوانگارد بسته هستند
هنر, هنر،موسیقی،معماری و عکاسی

عصر آوانگارد

نوشته: هیلتون کرامر

ترجمه: پرتو اشراق

حدود یک صد و اندی سال سیطرۀ آوانگارد، تاریخ اجتماعی بشر و مردم نگاری سنتی را یک سره به چرخاب تغییر انداخت و هنر را در برابر علم به سپرهای دفاعی مجهزکرد. افتراق میان علوم و هنر‌ها همیشه در تاریخخ فرهنگی آدمی – به لحاظ ایهام – باعث کشفیات علمی و بیان نوین هنری بر اساس در یافت‌های تکاملی بوده است، و از زمان نو‌پردازی فرهنگی تاکنون، به رغم موارد سنگین اختلاف، محل مراجعه شمرده شده. در میان علم و هنر، این فاصله خالی را فلسفه پر کرده، و فیلسوفان خود به دلیل زبان غریب و نا‌آشنا برای عوام، در استدلال ناچار از روش علمی بهره گرفته‌اند، زیرا هنگامی که فلسفه، مدعای معرفت به واقعیت جهان خاکی را از طریق علوم مریی می‌دارد، خود را به عنوان اصل حیاتی زندگی معرفی می‌کند. آن طور که گویی بدون آن هیچ مقصد دیگری برای بشریت متصور نخواهد بود. اما ادعای فلسفه سنگین است و با شرایطی دمساز می‌شود که به لحاظ ادراک با هیچ یک از اصول هنری همراهی نمی‌کند. هنز خود را زایشگاه فلسفه می‌انگارد. حضور ملموس فلسفه در دبستان‌های هنری امکان پذیر نیست، شاید سایه‌ای از سایه‌های موجود باشد، ولی چنین گرگ و می‌شی برای اثبات کیفیت فلسفی هنر کفایت نمی‌کند، به این علت که ابعاد کیفی فلسفۀ هنر در جمال و مقال کمال خلاصه می‌شود و تصویر اس اساس آن را تشکیل می‌دهد، واگر ضرورت و اطلاق وجود دارد مربوط به دعوی ذهنی فیلسوفان است. در عصر آوانگارد دبستان‌های هنری بر اساس تکامل و تغییرات اجتماعی و زندگی در عرصه جامعه به وجود می‌آید، و مردم عامی نه تنها ساکنان این عرصه‌اند، بلکه اصول و زمینه‌های آوانگارد هم در اصل متعلق به ایشان است و هنر‌ها را چه در شعر و ادب، و چه در مواد بصری چون نیرویی دینامیکی همراهی می‌کند. علوم همواره با یک سئوال بزرگ روبه رو هستند: چرا در عالم زندگی وجود دارد و کیفیت آن در تطور و تکامل از چه حکایت می‌کند؟ بحث ما در باب آوانگارد و دبستان‌های پیاپی آن اگر نتواند به این پرسش‌های اساسی پاسخ دهد، کم و بیش به انگیزه‌هایی دست می‌اندازد که نیروی ذهنی هنرمندان را به سویی حواله می‌کند که از حد علم و فلسفه می‌گذرد و آدمیان را به آن موسیقی الاهی و آسمانی پیوند می‌دهد و تصویر‌های بشری را سوار بر مه مدرکه، از قلمروی ذهنی هنرمندان خارج کرده، به ابعاد عینی می‌ رساند.

  • دی ۲۳ / ۱۳۸۹
  • دیدگاه‌ها برای دانشنامۀ قرآن و قرآن پژوهی بسته هستند
فرهنگ و واژه نامه, قرآن، دین، دین پژوهی

دانشنامۀ قرآن و قرآن پژوهی

با همکاری ۱۷ مؤلف / به کوشش بهاءالدین خرمشاهی

این اثر یک مرجع جمع و جور و مشتمل بر ۳۶۰۰ مقاله است. نیمی از آن از معارف و مفاهیم و اصطلاحات خود قرآن است و نیمی در بارۀ قرآن. از طول مقالات کاسته و تعداد و تنوع مقالات افزوده شده است.‌این کتاب یک مرجع حاضر جواب یا یک مرجع زودیاب است. محتویات دانش نامه در ۱۹ مقولۀ کلی است که عبارتند از:

۱-اعلام ۲-احکام قرآن ۳-سوره‌های قرآنی ۴-آیه‌های نامدار ۵-اصطلاحات و تلمیحات ادبی ۶-اخلاق قرآنی ۷-کلمات کلیدی ۸-موجودات قدسی و غیبی  ۹-اقوام و طوایف ۱۰-ادیان و مذاهب و مکاتب  ۱۱-وقایع تاریخی  ۱۲-علوم و فنون قرآنی  ۱۳-فرهنگ آفرینی قرآن  ۱۴-قرآن پژوهی  ۱۵-قرآن پژوهان  ۱۶- قواعد و عبارت‌های معروف  ۱۷-قرآن و هنر ۱۸-نهاد‌های قرآنی  ۱۹-نحو و بلاغت قرآن

  • شهریور ۱۵ / ۱۳۸۹
  • ۵
موسیقی, هنر،موسیقی،معماری و عکاسی

سرگذشت موسیقی راک

سرگذشت موسیقی راک

سرگذشت موسیقی راک

نوشته : پیتر ویک

ترجمه و پژوهش : پرتو اشراق

بعضی شکل های رنگین و گوناگون موسیقی که از اتفاق با عناصر توانمند توامانند ، در طبقه بندی این هنر و کشف ریشه های آن ، بیشتر به مناسبت های آیینی ، اجتماعی ، و تحولات جوامع در طول تاریخ ، به ویژه در یک صد سال گذشته قرار گرفته اند . اندک دانش به صوت ، نغمه و چغانه باعث تعدیل و کسر نفرت و کینه ورزی منتقدانی خواهد شد که این نوع موسیقی را یک سره بی نام و نشان می خوانند  . چندی از مراتب موسیقی نظیر پاپ ، راک و البته هیپ هاپ به دلیل ریتم تند و جسارت آمیزی که دارند از جانب پژوهندگان طرد شده اند و آن ها را لایق نام موسیقی نمی دانند ، در حالی که به لحاظ اجتماعی و امور سیاسی جوامع ، به وجه کاملاً جوهری دارای استحکامند و بر مبنای اساسی استوار می گردند . این مبانی اساسی تابعی از متغیر اوضاع اجتماعی است و در هر دوره ای تعییر می کند ، چنان که جوانان و موسیقیدانان غرب در آشفته بازار سیاسی و اقتصادی امروز از موسیقی عرفان به عنوان پناهگاه استفاده می کنند تا از مخاطرات در امان بمانند و هنر خود را حفظ نمایند . در یک صد سال اخیر به علت خیزاب های خطرمند و ولوله های بزرگ در بعضی شکل های موسیقی نوین ریتم تند ، و خشمگین در انواع  مختلف ظاهر شده و چون زوبین بلندی به سوی سیاستمداران و گردانندگان جامعه ، در مانده ، به ویژه جوامع امپریالیستی شلیک شده است .بحث ما در این کتاب موسیقی راک است ، یکی از نیرومندترین شکل ها که به صورت یک عنصر اجتماعی در آمد و در اندک زمان نخست ایالات متحتده ، و سپس انگلستان و سراسر اروپا ، و شرق دور و حتی روسیه کمونیستی را به طور شگفت انگیزی تکان داد ، گرچه در اتحاد شوروی تمهیداتی برای دور کردن امواج موسیقی غرب اندیشیده بودند . چیزی که در این نوع موسیقی جریان دارد (چنانچه بعضی کسان بی اطلاع از موسیقی قضاوت کرده اند)، به قصد ترویج زشتکاری و کارهای ضد اخلاق نیست ، بل به افزایش جوهر قدرت در طبقات اجتماعی منجر می شود که پس از جنگ دوم بین الملل جوامع نوجوان و جوان را با صدها مساله غیر قابل حل به تکان انداخت ، ماحصل این که نوجوانان و جوانان  برای حقوق خود راهی جز این نیاموختند ، و احتمالاً تنها راه همین بود . کتاب حاضر گذشته از اشارت های مختصری که به جنبه های واریاسیون در شکل و قالب موسیقی دارد به واکنش دولت های غرب در برابر این موج  قدرتمند می پردازد . چیزی نمانده بود که در انگلستان جوانان طبقه کارگر را که خواسته های مشروعی داشتند (ساختار جامعه انگلستان کارگری است)، به گلوله ببندند ؛ خوددای کردند ، گلوله ای به سوی نوجوانان شلیک نشد ولی پلیس مؤدب و معطر لندن دمار از روزگارشان در آورد ، ولوله ادامه داشت تا عاقبت نخست وزیر وقت چاره ای جز وعده های سرخرمن ندید و با مژدۀ جامعه بی طبقه مصرفی در انتخابات پیروز شد. تفصیل وقایع سیاسی را که منجر به حدوث موسیقی راک – اند – رول در ایالات متحده ، و راک انگلیسی در انگلستان گردید در این کتاب خواهید دید  و ریشه های آن را خواهید آموخت .

برگه‌ها :1234567891011