:::: منو ::::

انتشارات ناهید

معرفی کتاب های منتشر شده

برچسب پست ها / بهاءالدین خرمشاهی

  • ژانویه 31 / 2022
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان‌شناسی

می باقی (۷۴ مقاله حافظ پژوهی)

طرح جلد کتاب می باقی (74 مقاله حافظ پژوهی)، اثر بهاءالدین خرمشاهی، به‌کوشش عارف خرمشاهی

می باقی
۷۴ مقاله حافظ پژوهی

بهاءالدّین خُرَّمشاهی

به‌کوشش عارف خُرَّمشاهی

کتاب می باقی جدیدترین اثر بهاءالدین خُرَّمشاهی در زمینهٔ حافظ‌پژوهی است. او حافظ‌پژوهی پُرکار است و تا امروز کتاب‌ها و مقالات بسیاری دربارهٔ شعر و شخصیت حافظ نگاشته، که پس از قرآن‌پژوهی دومین زمینهٔ تخصص و پژوهش اوست. کتاب حاضر ۷۴ مقالهٔ جدید به‌قلم اوست.

این مجموعه دارای مقالاتی است که اغلب در آن زمینه‌ها کتاب یا حتی مقاله نوشته نشده است؛ مانند: کلمات و اصطلاحات عامیانه در شعر حافظ، مناسب‌خوانی‌های شعر حافظ، منتقدان و مخالفان حافظ، حافظانِ حافظ و معرفی حافظ‌پژوهانی که حداقل یک کتاب یا پنج مقالهٔ ارزشمند دربارهٔ حافظ نوشته‌اند. همچنین در معرفی اشعار و تعبیرات دشوار حافظ، مقالات متعددی در این کتاب نگاشته شده است؛ از جمله: ماجرا کم کُن و بازآ … و این طفل، یکشبه رهِ صدساله می‌رود.

  • ژانویه 09 / 2022
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان‌شناسی

من سعدی آخرالزّمانم

من سعدی آخرالزّمانم

من سعدی آخرالزّمانم

بهاءالدین خرمشاهی

به کوشش عارف خرمشاهی

سعدی در کنار حافظ از شیواترین سخنوران زبان پارسی است. خُرّمشاهی دو بار کلیات سعدی را تصحیح کرده و نزدیک به بیست مقالهٔ سعدی‌پژوهی دارد. این کتاب تدوین و بازآرایی یازده مقاله و گفتار دربارهٔ شعر و شخصیت شیخ اجل سعدی است.
نام کتاب از این بیت سعدی گرفته شده است:

«هرکس به زمان خویش بودند
من سعدی آخرالزّمانم»

خُرّمشاهی در مقدمهٔ این کتاب، نظر جدیدی را درمورد مقایسهٔ سعدی و حافظ مطرح کرده است و به ماجرای درازآهنگ و بی‌ثمر «سعدی برتر است یا حافظ؟» خاتمه داده است. او دربارهٔ این مقایسه سروده است:

«شبی خرّم به سعدی گفت ای سردار بی‌همتا
تو را همتا شود پیدا، ولی حافظ نخواهد شد»

اقتباس از حافظ

  • فوریه 25 / 2019
  • ۰
تاریخ ، فلسفه ، سیاست, فلسفه

دل هم دلایلی دارد

دل هم دلایلی دارد: بر مبنای «اصالت ایمان» و «استقلال معرفت‌شناسی» دین

دل هم دلایلی دارد

بر مبنای «اصالت ایمان» و «استقلال معرفت‌شناسی» دین

بهاءالدین خرمشاهی

این کتاب از سلسلۀ «دین پژوهی» نشر ناهید است. و اثری است در روانشناسی دین که یکی از پیشگامان آن ویلیام جیمز است که نظریه و کتابی به نام «ارادۀ معطوف به ایمان» دارد. ایمان از اقناع دل پدید می‌آید.

مراد از دل، آن‌گونه که در تمام زبان‌های بشری سابقه دارد، قوای درّاکه است. البته با عقل هم پیوند دارد، و امید و عشق و ایمان حاصل تأملات آن است. به تعبیر دیگر به شرح دلایل دل در ایمان آوردن می‌پردازد.

عنوان این کتاب از جملۀ معروف پاسکال متفکر و دانشور بزرگ قرن هفدهم فرانسه، که در کتاب «اندیشه‌ها»ی او آمده گرفته شده است: «دل دلایلی دارد که عقل از آنها خبر ندارد». بر محور و مدار این نگاه و نگرش مکتبی به نام «اصالت ایمان» fideism/فیدئیسم پدید آمده است که فیلسوفان و متفکران اگزیستانسیالیست (اصالت وجودی) دیندار طرفدار آن هستند، مانند اوگوستین، کی‌یرکگور، گابریل مارسل و اونامونو (متفکر والامقام اسپانیایی که شاهکارش تحت عنوان «درد جاودانگی» (سرشت سوگناک زندگی) و نیز مجموعه‌ای از داستان‌های او به نام «هابیل و چند داستان دیگر» جزو همین سلسله دین‌پژوهی از سوی همین ناشر انتشار یافته) و از فرهنگ ایرانی/اسلامی خودمان بزرگانی چون سنایی، عطّار، خیّام، مولانا، سعدی و حافظ. و در عصر جدید سهراب سپهری.

  • آگوست 05 / 2010
  • دیدگاه‌ها برای ذهن و زبان حافظ بسته هستند
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان‌شناسی

ذهن و زبان حافظ

کتاب ذهن و زبان حافظ | نوشته‌ی بهاءالدین خرمشاهی

ذهن و زبان حافظ

بهاءالدین خرمشاهی

فصول این کتاب از روی، و به آرزوی، همدلی با حافظ نوشته شده است. ادعای هم سخنی با حافظ ادعایی گزاف است، ولی آرزو یا احساس همدلی با او آرزویی محال نیست. چه حافظ حافظۀ ماست و در ذهن و زبان همۀ فارسی زبانان، تا همیشه ای که زبان فارسی و فرهنگ اسلامی ــ ایرانی پایدار است حضور دارد.

هفت فصل این کتاب هر یک در حد خود مستقل ولی با دیگری مرتبط است. بلاتشبیه، مانند ابیات غزل حافظ. عناوین این فصول بدین شرح است:
فصل اول: اسلوب هنری حافظ و قرآن
فصل دوم: میل حافظ به گناه
فصل سوم: حافظ و انکار معاد؟
فصل چهارم: اعجاز در ایهام
فصل پنجم: اختلاف قراآت
و دو فصل بعد به  انتقاد دو کتاب اختصاص دارد.

  • ژانویه 05 / 2016
  • ۰
تاریخ ، فلسفه ، سیاست, فلسفه

اندیشه‌های دینی اونامونو

اندیشه‌های دینی اونامونو، زهرا شاه‌پری

اندیشه‌های دینی اونامونو

نوشتهٔ زهرا شاه‌پری

میگل دِ اونامونو (۱۸۶۴-۱۹۳۶ م) بزرگ‌ترین متفکر سده‌های اخیر اسپانیا (قرن نوزدهم و بیستم) و تا امروز است. او برای صاحبدلان اسپانیایی، همان شأن و شُکوه را دارد که حافظ یا مولانا برای ما دارند. او را فیلسوف زندگی و اصالت وجودی [= اگزیستانسیالیست] شمرده‌اند. فیلسوفان اگزیستانسیالیست برآنند که بهترین خدمت فلسفه، یا فکر و فلسفه آنان این است که زندگی را با مواجههٔ عینی با آن معنادار سازند. بعضی از برجسته‌ترین فیلسوفان اصالت وجودی دیندار، که همهٔ عمرشان در دغدغهٔ ایمان گذشته، عبارتند از قدّیس اگوستین، بلز پاسکال، سورن کی یرکه گور [= کی یرکگارد]، گابریل مارسل، ویلیام جیمز و اونامونو. اونامونو متفکری است که پروای دین و ایمان، و عقل و شک را بیشتر دارد تا پروای مکتب و نظام‌سازی فلسفی. مهم‌ترین کتابش درد جاودانگی (سرشت سوگناک زندگی) است (ترجمهٔ بهاءالدین خُرَّمشاهی). در تاریخ فرهنگ ما نیز چند متفکر ژرف‌اندیش را می‌توان اصالت وجودی شمرد: خیّام، ابوحامد محمد غزّالی، جلال الدین مولوی و حافظ.

کتاب اندیشه‌های دینی اونامونو، پژوهش و نگارش سرکار خانم زهرا شاه‌پری، یکی از ساده‌ترین و در عین حال سرراست‌ترین و پرنکته‌ترین شرح و بسط اندیشه‌های دینی شگرف و شیوهٔ تعهد ایمانی ژرف اونامونوست، و همانندش در زبان‌های اروپایی هم کم است. باید از نویسندهٔ کتاب سپاسگزار باشیم که اونامونو را به ما بیشتر و دقیق‌تر می‌شناساند.

بهاءالدین خُرَّمشاهی

معرفی این کتاب در سایت ایبنا:

اندیشه‌های دینی نویسنده اسپانیایی منتشر شد/ شاعران و فیلسوفان اگر آدم واحدی نباشند، برادران توأمانند

معرفی این کتاب مجله ادبی آنلاین الف یا:

اونامونو: دن‌کیشوت فیلسوف

ادامه مطلب
  • جولای 20 / 2010
  • دیدگاه‌ها برای درد جاودانگی بسته هستند
تاریخ ، فلسفه ، سیاست, فلسفه

درد جاودانگی

درد جاودانگی، نوشتهٔ میگل د اونامونو، ترجمهٔ بهاءالدین خرمشاهی

درد جاودانگی

نوشتهٔ میگل د اونامونو

ترجمهٔ بهاءالدین خرمشاهی

ویلیام بارت درد جاودانگی را «تغزّل فلسفی شگرف» نامیده است. زبان فلسفه زبانی غامض، آکنده از اصطلاحات فنی و دیریاب. اما پای تغزل که به میان می‌آید، شور و سرود و سرمستی سر بر می‌آورد. اونامونو برای جلوه‌گرساختن این تغزل شگرف از واژگانی استفاده کرده است که همچون باران و شکوفه‌های بهاران پر از طراوت است.

درد جاودانگی در اصل مبحث غامض فلسفی است، ولی این مبحث غامض با همت طلبی از شکسپیر و دانته و میلتون و مولفان عهد جدید و در آمیختن قول و غزل آن‌ها با درد اشتیاقی که از سینهٔ شرحه‌شرحه از فراق بر می‌خیزد، به یکی از شاعرانه‌ترین و شکوهمندترین نوشته‌های زمان ما تبدیل شده است. بهاءالدین خرمشاهی هم به مدد دانش و بینش و قریحهٔ سرشار و با همت طلبی از عطار و مولانا و خیام و سعدی و حافظ موفق شده است این «تغزل فلسفی شگرف» را در زبان فارسی باز آفرینی کند.

صالح حسینی

معرفی کتاب درد جاودانگی در ایبنا:

ترجمه «درد جاودانگی» با متن اصلی مقابله شد/ انتشار چاپ دهم مشهورترین کتاب اونامونو با ویرایش جدید

ادامه مطلب
  • آگوست 19 / 2013
  • ۱
داستان‌های کوتاه ترجمه, رمان ، داستان کوتاه

هابیل و چند داستان دیگر

کتاب هابیل و چند داستان دیگر، نوشتهٔ میگل دِ اونامونو، ترجمهٔ بهاءالدّین خُرّمشاهی

هابیل و چند داستان دیگر

میگل دِ اونامونو

ترجمهٔ بهاءالدّین خُرّمشاهی

نویسندهٔ این داستان‌ها، میگل دِ اونامونو (۱۸۶۴-۱۹۳۶ م) بزرگ‌ترین حکیم و متفکر اسپانیا در عصر جدید است. او از فیلسوفان/متکلمان اگزیستانسیالیست دین‌دار است؛ و سده‌ها می‌گذرد که در جهان مسیحیت کاتولیک، متفکری به عظمت و نویسنده‌ای به بلاغت او ظهور نکرده است.

بزرگ‌ترین اثر از میان پنجاه‌وچند اثرش درد جاودانگی (سرشت سوگناک زندگی) نام دارد (ترجمهٔ همین مترجم، نشر همین ناشر، چاپ نهم ۱۳۹۱). او در جنب آثار فلسفی و کلامی‌اش، شعر و نمایشنامه و داستان هم دارد.

داستان‌هایش غالباً کوتاه و روان‌شناختی و بسیار اثرگذار است. پنج داستان کوتاه از او به فارسی ترجمه شده است. سه دلیل داستان در این کتاب، به‌اضافهٔ خاله تولا، و مِه. این سه داستان عبارت‌اند از:

۱. هابیل،

۲. مرد مردستان،

۳. قدیس مانوئل نیکوکار شهید.

هابیل تحلیل روان‌شناختی حسادتی مهارناپذیر است که خوآکین (نویسندهٔ ناموفق و هم نقش با قابیل)، به هابیل (نقاش موفق، هم نقش با هابیل کتاب مقدس) می‌ورزد.

مرد مردستان حکایت عشق جانوری و غیرت و تهمت غیرعادی مردی خودخواه و نافرهیخته به همسرش است که سرانجام هر دو را از پای درمی‌آورد.

قدیس مانوئل داستان وسواس کشیشی است که بسیاری از مردم قلمرو روحانی و کلیسایی‌اش به هدایت او ایمان می‌آورند، و او را مظهر عشق و ایمان به خداوند می‌دانند. اما او نوری از ایمان در دل خود نمی‌یابد. اونامونو ایمان را نه عزم و جزم یک‌باره، بلکه روندی مادام‌العمر، و امید و ارادهٔ معطوف به ایمان می‌داند.

  • ژانویه 10 / 2012
  • ۰
ادبیات ایران, ادبیات، نقد ادبی، زبان‌شناسی

ترجمه کاوی

کتاب ترجمه کاوی، نوشتهٔ بهاءالدین خرمشاهی

ترجمه کاوی

بهاءالدین خرمشاهی

ترجمه کاوی کتابی است که تقریباً به‌تمامی مسائل نظری و عملی/تجربی ترجمه از زبان عربی و انگلیسی به فارسی می‌پردازد. یک نگاه به فهرست تفصیلی مندرجات، شاهد صدق این مدعاست.

«کاوی» پسوندی است زنده که در کلماتی چون ژرف‌کاوی، درون‌کاوی، داده‌کاوی، روان‌کاوی و مشهورتر و کهن‌تر از همه در «کنج‌کاوی» وجود دارد و همانند «پژوهی» است. کتاب دارای ۸ بخش و یک پیوست، شامل چندین نمونهٔ ترجمهٔ معاصر از عربی و انگلیسی همراه با متن اصلی آن‌هاست.

بخش اول، درآمد، مشتمل بر شش گفت‌وگو و یک نقد است. بخش دوم که اصلی‌ترین و بلندترین فصل این کتاب است «اصول و مسائل ترجمه» نام دارد و دارای نوزده زیربخش است از دانستن زبان مبدأ و مقصد گرفته تا عادات مترجمان. بخش سوم «تأثیر انس با ادبیات دیروز در ترجمه‌های امروز» است. بخش چهارم فرهنگ‌های دوزبانه در دو قرن اخیر (عربی- فارسی / انگلیسی- فارسی) و تشریح ساختار و معرفی ارزیابانهٔ ده‌ها فرهنگ است. بخش پنجم و ششم «نظرها و نکته» (۱) و (۲)، شامل بیان ۶۵ نظر و نکته از ترجمه پژوهان و مترجمان در زمینهٔ کلی‌ترین و ریزترین مسائل نظری و عملی ترجمه است. بخش هفتم واژه گزینی (جمعی وفردی) و از جمله حاوی ۳۰۰ واژهٔ نو ساخته از ۳ فرهنگستانی است که تا کنون در تاریخی هفتاد و پنج ساله در کشور ما فعال بوده و سومین آن‌ها تاریخی ۲۰ ساله دارد و همچنان دایر است. بخش هشتم معرفی نمونه‌هایی از هزارسال ترجمه (عربی/ انگلیسی به فارسی) با احتوا بر اصل آن‌هاست.

نوشته‌هایی درباره‌ی «ترجمه کاوی»

شوق هنرمندانه‌ای به نام ترجمه

بهاءالدین خرمشاهی و تألیف کتاب ترجمه کاوی

نوشته سیامک عاقلی در باره این کتاب در روزنامه شرق چهاردهم فروردین ۱۳۹۱

هنر ترجمه ‌نکردن

ویژگی مشترک همه اهل تحقیق و پژوهش که به دستاوردهایی رسیده‌اند، برخورداری از توجه و علاقه شورانگیز نسبت به مبحث مورد مطالعه و تحقیقشان بوده است. موقعی که در کندوکاو پیشینه این افراد می‌پردازیم، درمی‌یابیم که آنان در مقطعی از زندگی خود با محرکی روبه‌رو شده‌اند که سبب بیداری این توجه و علاقه نزد آن‌ها شده است. توجه و علاقه مهم‌ترین عامل پیشرفت است. بسیاری از آنان، برای مثال، در دوران تحصیل بخت برخورداری از آموزگاری الهام‌بخش را داشته‌اند؛ آموزگاری که توانسته طعم خوش درس و مبحثی را به آنان بچشاند و از این طریق توجه و علاقه آنان را به آن موضوع جلب کند. رشد و پیشرفت، نتیجه کار مخدومانه است؛ ‌کاری که برای خود کار انجام می‌گیرد؛ پول و شهرت و اعتبار علمی و اجتماعی و جایزه و جز این‌ها محصولات جانبی پویش برجستگان کامکار پرکارند و نه انگیزه آن‌ها.

ادامه مطلب
  • ژانویه 13 / 2011
  • دیدگاه‌ها برای دانشنامهٔ قرآن و قرآن‌پژوهی بسته هستند
فرهنگ و واژه‌نامه, قرآن، دین، دین‌پژوهی

دانشنامهٔ قرآن و قرآن‌پژوهی

کتاب دانشنامهٔ قرآن و قرآن‌پژوهی، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی

دانشنامهٔ قرآن و قرآن‌پژوهی

با همکاری ۱۷ مؤلف

به کوشش بهاءالدین خرمشاهی

این اثر یک مرجع جمع‌وجور و مشتمل بر ۳۶۰۰ مقاله است. نیمی از آن از معارف و مفاهیم و اصطلاحات خود قرآن است و نیمی دربارهٔ قرآن. از طول مقالات کاسته و تعداد و تنوع مقالات افزوده شده است.

این کتاب یک مرجع حاضرجواب یا یک مرجع زودیاب است. محتویات دانش‌نامه در ۱۹ مقولهٔ کلی است که عبارت‌اند از:

  1. اعلام
  2. احکام قرآن
  3. سوره‌های قرآنی
  4. آیه‌های نامدار
  5. اصطلاحات و تلمیحات ادبی
  6. اخلاق قرآنی
  7. کلمات کلیدی
  8. موجودات قدسی و غیبی
  9. اقوام و طوایف
  10. ادیان و مذاهب و مکاتب
  11. وقایع تاریخی
  12. علوم و فنون قرآنی
  13. فرهنگ‌آفرینی قرآن
  14. قرآن‌پژوهی
  15. قرآن‌پژوهان
  16. قواعد و عبارت‌های معروف
  17. قرآن و هنر
  18. نهادهای قرآنی
  19. نحو و بلاغت قرآن
  • آگوست 05 / 2010
  • دیدگاه‌ها برای فرهنگ موضوعی قرآن مجید بسته هستند
فرهنگ و واژه‌نامه, قرآن، دین، دین‌پژوهی

فرهنگ موضوعی قرآن مجید

کتاب فرهنگ موضوعی قرآن مجید، تدوین: کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی

فرهنگ موضوعی قرآن مجید

تدوین: کامران فانی، بهاءالدین خرمشاهی

این کتاب فرهنگ لغات قرآن مجید همراه با شرح و بسط معانی آن‌ها نیست، بلکه در واقع “کشف المطالب الفبایی” یا فهرست موضوعی قرآن مجید است، که مانند اغلب فرهنگ‌های لغت به ترتیب حرف اول کلمه، به شیوهٔ ابجدی یا دقیق‌تر بگوییم ابتثی ـ و نه به رسم فرهنگ‌های کهن عربی از روی مادهٔ اصلی کلمات تنظیم یافته است. چنان که پیداست این فهرست به عربی است و این امر ناگزیر و مهم بوده است، چه اگر قرار بود به فارسی باشد، دیگر نمی‌توانستیم نص یا عین اصطللاحات و تعبیرات قرآن مجید را درکار آوریم. حال آن که رعایت عین الفاظ و اصطلاحات قرآن مجید حائز کمال اهمیت است و کلیهٔ مسلمانان سراسر جهان با آن انس یک سان و همانند دارند.

  • آگوست 05 / 2010
  • دیدگاه‌ها برای سیر بی‌سلوک بسته هستند
تاریخ ، فلسفه ، سیاست, فلسفه

سیر بی‌سلوک

سیر بی‌سلوک، مباحثی در زمینهٔ دین، فلسفه، زبان، نقد و شعر

سیر بی‌سلوک
مباحثی در زمینهٔ دین، فلسفه، زبان، نقد و شعر

بهاءالدین خرمشاهی

سیر بی‌سلوک مجموعه مقالات بهاءالدین خرمشاهی است در زمینه‌های دین، فلسفه، زبان و نقد شعر در ۵۸۴ صفحه. نویسنده در مقدمهٔ کتاب تحت عنوان زندگینامهٔ خودنوشت، شرح و چگونگی تحریر هر یک از مقالات را بصورت مبسوط آورده است.

  • آگوست 05 / 2010
  • دیدگاه‌ها برای قرآن شناخت (مباحثی در فرهنگ و فرهنگ‌آفرینی قرآن) بسته هستند
قرآن، دین، دین‌پژوهی

قرآن شناخت (مباحثی در فرهنگ و فرهنگ‌آفرینی قرآن)

کتاب قرآن شناخت، مباحثی در فرهنگ و فرهنگ‌آفرینی قرآن، نوشتهٔ بهاءالدین خرمشاهی

قرآن شناخت
مباحثی در فرهنگ و فرهنگ‌آفرینی قرآن

بهاءالدین خرمشاهی

قرآن شناخت یکی از پراطلاع‌ترین آثار قرآن‌پژوهی پرشمار بهاءالدین خرمشاهی، قرآن‌پژوه کوشا و پرکار معاصر است که ترجمهٔ قرآن کریم مهم‌ترین اثر او در این زمینه است. این کتاب اثری است که برای عرضه داشتن بیشترین اطلاعات در کمترین حجم طراحی شده است.

بعضی از مباحث عمدهٔ آن عبارت‌اند از: فرهنگ‌آفرینی قرآن، وحی / نزول / جمع و تدوین قرآن، علوم قرآنی ۱۰۱ نکته دربارهٔ قرآن، نقش و نفوذ قرآن در زندگی، معرفی همهٔ شخصیت‌ها و همهٔ جغرافیای قرآنی، به‌صورت فرهنگ‌واره، معرفی چون و چند ۱۱۴ سورهٔ قرآن، بر وفق نظم کنونی آن‌ها در قرآن کریم، و در پایان برجسته‌ترین آثار قرآن‌پژوهی قدیم و جدید (بیش از پنجاه اثر) توصیف ارزیابانه و معرفی انتقادی شده است. قرآن شناخت، در این چاپ (چاپ ششم) ویرایش، و روزآمد شده است. این کتاب اطلاعات و مباحثی را دربارهٔ قرآن مجید در بردارد، که هر مسلمان فرهیخته باید آن‌ها را بداند. ترجمهٔ انگلیسی آن‌هم زیر چاپ است.

برگه‌ها:12